Kamu sektöründe memur olarak görev almak isteyen birçok kişi, açıktan atama yoluyla bu hayallerine ulaşmaktadır. Açıktan atama, daha önce herhangi bir kamu kurumunda çalışmamış veya çalışmış olsa bile belirli şartları taşıyan kişilerin, KPSS sınavı veya kurumların kendi özel sınavları ile memur kadrolarına atanmasıdır. Bu süreçte en çok merak edilen konulardan biri ise derece ve kademe uygulamasıdır. Bu makalede, açıktan atamalarda derece ve kademe uygulamasının ne anlama geldiğini, nasıl hesaplandığını ve bu konuda dikkat edilmesi gerekenleri detaylı bir şekilde ele alacağız.

Derece ve Kademe Nedir?

Derece: Memurların görev yaptıkları unvan ve sorumluluk düzeyini gösteren basamaklardır. Dereceler, 1'den 15'e kadar sıralanır ve 1 en yüksek, 15 en düşük dereceyi ifade eder. Genellikle, eğitim seviyesi ve hizmet süresi arttıkça derece de yükselir.

Kademe: Aynı derece içindeki ilerleme basamaklarıdır. Her derece içinde 1, 2, 3 gibi kademeler bulunur. Kademe ilerlemesi, memurun performansına ve hizmet süresine bağlı olarak gerçekleşir. Kademe ilerlemesi, memurun maaşında da artışa neden olur.

Açıktan Atamalarda Derece ve Kademe Uygulaması Nasıl Yapılır?

Açıktan atamalarda derece ve kademe uygulaması, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde belirlenen esaslara göre yapılır. Atanacak kişinin eğitim durumu, daha önceki hizmetleri (varsa) ve diğer nitelikleri dikkate alınarak bir derece ve kademe belirlenir.

1. Eğitim Durumu: En önemli faktörlerden biridir. Genellikle lise mezunları 13. derecenin 3. kademesinden, önlisans mezunları 11. derecenin 1. kademesinden, lisans mezunları ise 9. derecenin 1. kademesinden göreve başlarlar. Ancak, bazı kurumlar ve unvanlar için farklı başlangıç dereceleri belirlenmiş olabilir.
2. Daha Önceki Hizmetler: Açıktan atanan kişinin daha önce özel sektörde veya kamu sektöründe hizmeti varsa, bu hizmetler belirli oranlarda değerlendirilerek derece ve kademesine etki edebilir. Bu değerlendirme, genellikle sosyal güvenlik primlerinin yatırıldığı süreler üzerinden yapılır.
3. Askerlik Hizmeti: Erkek adayların askerlik hizmetini yapmış olmaları, derece ve kademe ilerlemesinde dikkate alınır. Askerlik hizmeti süresi kadar kademe ilerlemesi verilebilir.
4. Diğer Nitelikler: Bazı durumlarda, yabancı dil bilgisi, yüksek lisans veya doktora gibi nitelikler de derece ve kademe belirlemesinde etkili olabilir. Bu tür niteliklerin değerlendirilmesi, kurumun kendi iç yönetmeliklerine göre değişiklik gösterebilir.

Örneklerle Derece ve Kademe Uygulaması

Aşağıda, farklı eğitim durumlarına ve hizmet sürelerine sahip kişilerin açıktan atamalarda alabilecekleri derece ve kademelere dair örnekler verilmiştir. Unutmayın ki bu örnekler genel bir fikir vermek amacıyla hazırlanmıştır ve kurumların kendi uygulamaları farklılık gösterebilir.

• Örnek 1: Lise mezunu bir kişi, KPSS sınavı ile memur olarak atanmıştır. Daha önce herhangi bir hizmeti bulunmamaktadır. Bu durumda, genellikle 13. derecenin 3. kademesinden göreve başlar.
• Örnek 2: Ön lisans mezunu bir kişi, özel sektörde 5 yıl çalıştıktan sonra KPSS ile memur olarak atanmıştır. Özel sektördeki hizmet süresinin belirli bir oranı (örneğin %75'i) dikkate alınarak, 11. derecenin 1. kademesine ek olarak kademe ilerlemesi alabilir.
• Örnek 3: Lisans mezunu bir erkek aday, askerlik hizmetini tamamladıktan sonra KPSS ile memur olarak atanmıştır. Askerlik hizmeti süresi kadar kademe ilerlemesi alarak, 9. derecenin 1. kademesinden başlayabilir.
• Örnek 4: Yüksek lisans yapmış bir kişi, KPSS sınavı ile memur olarak atanmıştır. Kurumun yönetmeliğine göre, yüksek lisans yapmış olması nedeniyle bir derece yükseltilmesi alabilir ve 8. derecenin 1. kademesinden göreve başlayabilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Açıktan atamalarda derece ve kademe uygulamasında dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır:

• Belgelerin Eksiksiz ve Doğru Olması: Derece ve kademe belirlemesinde kullanılan belgelerin (diploma, transkript, hizmet belgesi vb.) eksiksiz ve doğru olması gerekmektedir. Yanlış veya eksik belgeler, hatalı bir derece ve kademe belirlemesine yol açabilir.
• Kurumun Yönetmeliklerinin İncelenmesi: Her kurumun derece ve kademe uygulamasına ilişkin kendi iç yönetmelikleri bulunabilir. Bu nedenle, atanacağınız kurumun yönetmeliklerini dikkatlice incelemeniz önemlidir.
• Başvurunun Zamanında Yapılması: Derece ve kademe belirlemesi için gerekli başvuruların zamanında yapılması gerekmektedir. Gecikmeler, hak kayıplarına neden olabilir.
• Uzman Desteği Alınması: Derece ve kademe uygulaması konusunda karmaşık durumlarla karşılaşırsanız, bir uzmandan (örneğin bir mali müşavir veya insan kaynakları uzmanı) destek almanız faydalı olabilir.

Sonuç

Açıktan atamalarda derece ve kademe uygulaması, memuriyet hayatınızın başlangıcında önemli bir rol oynar. Bu nedenle, bu konuyu iyi anlamanız ve gerekli adımları doğru bir şekilde atmanız önemlidir. Bu makalede verilen bilgiler ışığında, kendi durumunuzu değerlendirebilir ve atama sürecinde bilinçli kararlar verebilirsiniz. Unutmayın ki her kurumun uygulamaları farklılık gösterebilir, bu nedenle atanacağınız kurumun yönetmeliklerini incelemeniz ve gerekli gördüğünüzde uzman desteği almanız en doğrusu olacaktır.