İş sağlığı ve güvenliği (İSG), çalışanların fiziksel, zihinsel ve sosyal iyilik hallerini korumayı amaçlayan çok yönlü bir disiplindir. Bu disiplinin en önemli unsurlarından biri de İş Sağlığı ve Güvenliği Kurullarıdır. Bu kurullar, işyerlerinde riskleri belirleme, önleme ve iyileştirme çalışmalarını yürütmekle görevlidir. Bu blog yazımızda, İSG kurullarının ne olduğunu, nasıl kurulduğunu, görevlerini, çalışma esaslarını ve önemini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Nedir?

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, belirli büyüklükteki ve tehlike sınıfındaki işyerlerinde oluşturulması zorunlu olan bir organdır. Kurulun temel amacı, işyerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemektir. Kurul, işveren veya işveren vekili başkanlığında, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları temsilcisi, çalışan temsilcisi gibi farklı paydaşların katılımıyla oluşur.

İSG Kurulu Kurma Zorunluluğu

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre, 50 ve daha fazla çalışanı olan ve altı aydan uzun süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde İSG kurulu kurulması zorunludur. Ayrıca, işyerinin tehlike sınıfı da kurul oluşturma zorunluluğunu etkiler. Çok tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerlerinde, çalışan sayısı 50'nin altında olsa dahi kurul kurulması gerekebilir. Kurulun kurulmaması veya görevlerini yerine getirmemesi durumunda, işverene idari para cezası uygulanabilir.

İSG Kurulunun Oluşumu

İSG kurulu, işveren veya işveren vekili başkanlığında aşağıdaki üyelerden oluşur:

• İş güvenliği uzmanı
• İşyeri hekimi
• İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi
• Bulunması halinde sivil savunma uzmanı
• Formen, ustabaşı veya usta
• Çalışan temsilcisi (birden fazla çalışan temsilcisi olması halinde, öncelik kıdemli olana aittir)

Gerekli görülmesi halinde, kurul dışındaki uzman kişiler de toplantılara davet edilebilir. Örneğin, yangın güvenliği uzmanı, ergonomi uzmanı veya makine mühendisi gibi.

İSG Kurulunun Görevleri

İSG kurulunun temel görevleri şunlardır:

• İşyerindeki tehlikeleri ve riskleri belirlemek, risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak.
• Risk değerlendirmesi sonuçlarına göre önleyici tedbirler geliştirmek ve uygulanmasını sağlamak.
• Çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri vermek veya verilmesini sağlamak.
• İş kazalarını ve meslek hastalıklarını incelemek, nedenlerini araştırmak ve tekrarlanmasını önlemek için tedbirler almak.
• İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak ve periyodik kontrollerini yaptırmak.
• Kişisel koruyucu donanımların (KKD) seçimini, kullanımını ve bakımını takip etmek.
• Çalışma ortamının hijyen koşullarını iyileştirmek.
• Acil durum planları hazırlamak ve tatbikatlar yapmak.
• İş sağlığı ve güvenliği konularında çalışanların görüşlerini almak ve önerilerini değerlendirmek.
• İşyerindeki İSG uygulamalarını denetlemek ve eksiklikleri gidermek.
• Yasal düzenlemelere uyumu sağlamak.

İSG Kurulunun Çalışma Esasları

İSG kurulları, aşağıdaki esaslara göre çalışır:

• Kurul, ayda en az bir kez toplanır. Ancak, işyerindeki tehlike düzeyi ve riskler dikkate alınarak, kurulun toplanma sıklığı artırılabilir.
• Kurul toplantıları, işveren veya işveren vekili tarafından belirlenen gündem doğrultusunda yapılır. Gündem, toplantıdan en az 48 saat önce kurul üyelerine bildirilir.
• Kurul toplantılarında alınan kararlar, karar defterine kaydedilir ve tüm kurul üyeleri tarafından imzalanır.
• Kurul kararları, işveren tarafından uygulanır ve takip edilir.
• Kurul üyeleri, İSG konularında gerekli bilgi ve becerilere sahip olmalıdır. Bu nedenle, kurul üyelerine düzenli olarak eğitimler verilmelidir.
• Kurul, işyerindeki tüm çalışanlarla iletişim halinde olmalı ve onların İSG konusundaki görüşlerini almalıdır.

İSG Kurulunun Önemi

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturulmasında kritik bir role sahiptir. Kurulların etkin bir şekilde çalışması, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemede, çalışanların motivasyonunu artırmada ve iş verimliliğini yükseltmede önemli katkılar sağlar. Ayrıca, İSG kurulları, yasal düzenlemelere uyumu kolaylaştırır ve işverenlerin itibarını artırır.

İSG kurullarının başarısı, tüm paydaşların katılımı ve işbirliği ile mümkündür. İşverenler, kurulun etkin bir şekilde çalışması için gerekli kaynakları sağlamalı, çalışanlar ise İSG konularında bilinçli olmalı ve kurula aktif olarak katılmalıdır.

İSG Kurul Toplantısı Nasıl Yapılır?

İSG kurul toplantıları, belirli bir düzen ve ciddiyet içinde yapılmalıdır. Toplantı öncesinde gündem belirlenmeli, toplantı esnasında tüm üyelerin görüşleri alınmalı ve alınan kararlar açık ve net bir şekilde ifade edilmelidir. Toplantı sonunda, alınan kararların uygulanması için bir eylem planı oluşturulmalı ve sorumluluklar belirlenmelidir. Ayrıca, bir sonraki toplantının tarihi ve gündemi de belirlenmelidir.

Sonuç

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak için vazgeçilmez bir araçtır. Kurulların etkin bir şekilde çalışması, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemede, çalışanların sağlığını korumada ve iş verimliliğini artırmada önemli katkılar sağlar. Bu nedenle, tüm işverenlerin İSG kurullarını kurmaları, desteklemeleri ve etkin bir şekilde çalışmalarını sağlamaları büyük önem taşımaktadır.